Siteniz sizin bilgisayarınızda hızlı açılıyor olabilir. Peki eski bir telefonla, zayıf bir mobil bağlantıdan giren müşteriniz aynı deneyimi yaşıyor mu? Core Web Vitals, Google'ın bu soruya gerçek kullanıcı verileriyle cevap vermek için kullandığı üç ölçümdür.

Bu yazıda üç ölçümün ne anlattığını, hangi değerlerin iyi sayıldığını, sitenizin durumunu nasıl öğreneceğinizi ve en sık görülen sorunların nasıl düzeltildiğini teknik ayrıntıya boğmadan anlatıyoruz.

Core Web Vitals Nedir?

Core Web Vitals, bir sayfanın kullanıcıya nasıl hissettirdiğini üç açıdan ölçer:

  • Yükleme: Sayfanın ana içeriği ne kadar sürede görünüyor?
  • Etkileşim: Kullanıcı bir düğmeye bastığında sayfa ne kadar hızlı tepki veriyor?
  • Görsel kararlılık: Sayfa yüklenirken içerik yerinden kayıyor mu?

Bu ölçümler laboratuvar ortamındaki tek bir testten değil, siteyi gerçekten ziyaret eden kullanıcıların tarayıcılarından toplanan verilerden hesaplanır. Bu yüzden "benim bilgisayarımda hızlı" ile "kullanıcılarım için hızlı" arasındaki farkı gösterirler.

Üç Ölçüm ve Hedef Değerler

Ölçüm Neyi ölçer? İyi İyileştirilmeli Zayıf
LCP (Largest Contentful Paint) Ana içeriğin görünme süresi 2,5 sn ve altı 2,5–4 sn 4 sn üstü
INP (Interaction to Next Paint) Etkileşime tepki süresi 200 ms ve altı 200–500 ms 500 ms üstü
CLS (Cumulative Layout Shift) Beklenmedik kayma miktarı 0,1 ve altı 0,1–0,25 0,25 üstü

Değerlendirme, ziyaretlerin 75. yüzdeliğine göre yapılır ve mobil ile masaüstü ayrı ayrı ele alınır. Yani bir sayfanın "iyi" sayılması için ziyaretlerin en az dörtte üçünde bu sınırların karşılanması gerekir. Bu yaklaşım, yalnızca hızlı cihazlardaki deneyimi değil, daha yavaş cihazlardaki deneyimi de hesaba katar.

LCP: Ana İçerik Ne Zaman Görünüyor?

LCP, sayfanın ilk ekranındaki en büyük görsel veya metin bloğunun ekrana çizildiği anı ölçer. Çoğu sitede bu öğe, üst kısımdaki büyük görsel ya da ana başlıktır.

LCP'yi en çok etkileyen sorunlar şunlardır:

  • Yavaş sunucu yanıtı. Tarayıcı, sunucudan ilk cevabı almadan hiçbir şey çizemez. Yetersiz kaynaklı bir sunucu veya önbelleksiz, her istekte veritabanını yoran bir site LCP'yi doğrudan uzatır.
  • Büyük ve optimize edilmemiş görseller. Telefonda 400 piksel genişliğinde gösterilecek bir görselin 4000 piksel olarak yüklenmesi çok yaygın bir hatadır.
  • Ana görselin geç keşfedilmesi. Üst kısımdaki görsel tembel yükleme (loading="lazy") ile işaretlenmişse veya CSS arka planı olarak tanımlanmışsa tarayıcı onu geç fark eder.
  • Engelleyen CSS ve JavaScript dosyaları. Sayfa çizilmeden önce indirilmesi gereken çok sayıda dosya ilk görüntüyü geciktirir.

INP: Sayfa Tıklamaya Ne Kadar Hızlı Cevap Veriyor?

INP, Mart 2024'te eski FID ölçümünün yerini aldı. FID yalnızca ilk etkileşimin başlangıcındaki gecikmeye bakıyordu. INP ise ziyaret boyunca yapılan tıklama, dokunma ve klavye etkileşimlerine bakar ve sayfanın tepki verip ekranı güncellemesinin ne kadar sürdüğünü ölçer.

INP'yi kötüleştiren başlıca nedenler:

  • Ağır JavaScript. Tarayıcının ana iş parçacığı uzun süre meşgulse kullanıcının dokunuşu sırada bekler.
  • Fazla sayıda üçüncü taraf betik. Sohbet araçları, reklam ve analiz etiketleri, sosyal medya eklentileri her biri ana iş parçacığında zaman harcar.
  • Çok büyük sayfa yapısı. Binlerce öğeden oluşan bir sayfada her güncelleme daha pahalı hâle gelir.

CLS: İçerik Yerinden Kayıyor mu?

Bir habere tıklamak üzereyken üstte bir reklam yüklenip tüm metni aşağı ittiği için yanlış yere bastığınız olmuştur. CLS tam olarak bu tür beklenmedik kaymaları ölçer.

CLS'nin en yaygın nedenleri:

  • Boyutu belirtilmemiş görseller ve videolar. Tarayıcı görselin yüksekliğini bilmezse yer ayırmaz; görsel yüklendiğinde altındaki içerik kayar. width ve height niteliklerini yazmak bu sorunu büyük ölçüde çözer.
  • Sonradan eklenen bantlar ve reklamlar. Çerez bildirimi veya kampanya bandı içeriğin üstüne itilerek ekleniyorsa sayfa kayar.
  • Web fontlarının geç yüklenmesi. Yedek fontla çizilen metin, asıl font gelince farklı genişlikte görünüp satırları kaydırabilir.

Sitenizin Durumunu Nasıl Öğrenirsiniz?

  • PageSpeed Insights: Adresi yazdığınızda üstte gerçek kullanıcı verilerini (yeterli trafik varsa), altta ise laboratuvar testinin sonuçlarını gösterir. İkisi farklı şeyler anlatır: gerçek kullanıcı verisi son 28 günün ortalamasıdır, laboratuvar testi ise o anki tek bir denemedir.
  • Google Search Console: "Core Web Vitals" raporu, sitenizdeki sayfaları benzer sorunlara göre gruplar. Hangi sayfa türünde sorun olduğunu görmek için en kullanışlı yerdir.
  • Tarayıcı geliştirici araçları: Chrome'daki Lighthouse ve Performans paneli, sorunun kaynağını ayrıntılı incelemenizi sağlar.

Düşük trafikli sitelerde gerçek kullanıcı verisi gösterilmeyebilir. Bu durumda laboratuvar sonuçları yol gösterir, ama mobil test sonuçlarını esas alın.

Önce Neyi Düzeltmelisiniz?

Her siteye uyan tek bir reçete yoktur, ama çoğu sitede şu sıra iyi sonuç verir:

  1. Sunucu yanıt süresini kontrol edin. Sayfa önbelleği kullanın, gereksiz eklentileri kaldırın ve sunucunun kaynakları yetiyor mu bakın. Paylaşımlı hostingde kaynak yetersizliği sık görülür.
  2. Görselleri düzenleyin. WebP veya AVIF gibi modern biçimler kullanın, görselleri gösterilecekleri boyuta yakın üretin ve srcset ile farklı ekranlara farklı boyut sunun. Üst kısımdaki ana görseli tembel yüklemeyin.
  3. Görsellere boyut verin. Her görsel ve video için genişlik ve yükseklik belirtin.
  4. Üçüncü taraf betikleri gözden geçirin. Kullanılmayan etiketleri kaldırın, gerekli olanları sayfa yüklendikten sonra çalışacak şekilde erteleyin.
  5. Fontları sadeleştirin. Az sayıda font ağırlığı kullanın ve fontları mümkünse kendi sunucunuzdan sunun.

Her değişiklikten sonra ölçümü tekrarlayın. Gerçek kullanıcı verisinin değişikliği yansıtması, 28 günlük pencere nedeniyle birkaç hafta sürebilir.

Core Web Vitals Sıralamayı Etkiler mi?

Google, Core Web Vitals'ı arama sistemlerinin değerlendirdiği sayfa deneyimi sinyalleri arasında sayıyor. Ancak Google'ın kendi açıklamalarına göre içeriğin aramayla ilgili ve faydalı olması çok daha belirleyicidir. Yavaş ama çok faydalı bir sayfa, hızlı ama zayıf içerikli bir sayfanın önünde yer alabilir.

Bu yüzden Core Web Vitals'ı yalnızca bir SEO puanı olarak değil, kullanıcı deneyimi ölçüsü olarak görmek daha doğrudur. Hızlı açılan, tıklamaya anında cevap veren ve kaymayan bir sayfa ziyaretçinin işini kolaylaştırır. Bunun satışa veya iletişim formlarına etkisi siteden siteye değişir, ama ölçülmesi kolaydır.

Sık Yapılan Hatalar

Yalnızca masaüstü puanına bakmak. Ziyaretçilerin önemli bir kısmı mobilden gelir ve mobil sonuçlar genellikle daha zayıftır.

Laboratuvar puanını 100'e çıkarmaya çalışmak. Laboratuvar puanı bir yol göstericidir. Asıl hedef, gerçek kullanıcı verilerinde üç ölçümün de "iyi" aralığında olmasıdır.

Her sorunu eklentiyle çözmeye çalışmak. Üst üste kurulan optimizasyon eklentileri bazen birbirleriyle çakışır ve sayfayı daha da ağırlaştırır.

Ana görseli tembel yüklemek. Tembel yükleme ekranın altındaki görseller içindir. İlk ekrandaki ana görselde LCP'yi uzatır.

Sık Sorulan Sorular

Tüm Sayfalarımın "İyi" Olması Şart mı?

Şart değildir, ama en çok ziyaret alan sayfalarınızla ve satış ya da iletişim gibi önemli adımların bulunduğu sayfalarla başlamak mantıklıdır.

Daha Güçlü Bir Sunucuya Geçmek Sorunu Çözer mi?

Sunucu yanıtı yavaşsa evet, özellikle LCP'ye belirgin katkı sağlayabilir. Ancak sorun ağır JavaScript veya optimize edilmemiş görsellerse, sunucu değiştirmek tek başına yetmez. Önce sorunun nerede olduğunu ölçün.

PageSpeed Insights Neden Her Seferinde Farklı Puan Veriyor?

Laboratuvar testi, ağ ve sunucu koşullarındaki küçük değişikliklerden etkilenir. Tek bir sonuca değil, birkaç testin genel eğilimine ve gerçek kullanıcı verilerine bakın.

Sonuç

Core Web Vitals üç basit soruya cevap verir: Ana içerik hızlı görünüyor mu, sayfa dokunuşa hızlı tepki veriyor mu, içerik yerinden kayıyor mu? LCP için 2,5 saniye, INP için 200 milisaniye ve CLS için 0,1 hedeflenir. Sunucu yanıtını hızlandırmak, görselleri doğru boyutlandırmak, üçüncü taraf betikleri azaltmak ve görsellere boyut vermek, çoğu sitede en büyük farkı yaratan adımlardır.

Sitenizi paylaşımlı hosting yerine kendi bulut sunucunuzda barındırmayı düşünüyorsanız bulut sunucu sayfamızdaki paketleri inceleyebilir, hangi paketin işinize uyacağından emin değilseniz iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Sunucu seçerken işlemci türünün önemini merak ediyorsanız VDS ve VPS farkı yazımız da yardımcı olabilir.