CentOS’un klasik sürümünün sona ermesiyle birlikte sunucu dünyasında tek bir soru soruldu: “Şimdi neye geçeceğiz?” Bu sorunun en yaygın yanıtlarından biri AlmaLinux oldu. Ücretsiz, topluluk tarafından yönetilen ve Red Hat Enterprise Linux (RHEL) ile uyumlu bu dağıtım, bugün web sunucularında ve kontrol panellerinde en çok tercih edilen sistemlerden biri.
Bu yazıda AlmaLinux 9’u inceliyoruz: nereden çıktı, neler getiriyor, ne zamana kadar destekleniyor, kimler için uygun ve Rocky Linux ya da Ubuntu ile farkı ne.
AlmaLinux Nedir?
Red Hat, Aralık 2020’de CentOS Linux 8’in desteğini erken bitireceğini ve yerine sürekli güncellenen CentOS Stream’i koyacağını duyurdu. CentOS, yıllardır “ücretsiz RHEL” olarak üretim sunucularında kullanıldığı için bu karar binlerce işletmeyi etkiledi.
AlmaLinux, bu boşluğu doldurmak üzere CloudLinux firmasının başlattığı, ardından kâr amacı gütmeyen AlmaLinux OS Foundation vakfına devredilen bir dağıtımdır. İlk kararlı sürümü 2021’de, AlmaLinux 9 ise Mayıs 2022’de yayımlandı.
Bilinmesi gereken bir ayrıntı: AlmaLinux 2023’ten itibaren RHEL’in “birebir kopyası” olmayı değil, RHEL ile ikili (ABI) uyumlu olmayı hedefliyor. Pratikte anlamı şudur: RHEL için hazırlanmış yazılımlar AlmaLinux’ta aynı şekilde çalışır; AlmaLinux ise gerektiğinde bir hatayı ya da güvenlik açığını RHEL’i beklemeden kendisi düzeltebilir.
AlmaLinux 9 ile Gelenler
| Bileşen | AlmaLinux 9 |
|---|---|
| Çekirdek | 5.14 |
| Varsayılan Python | 3.9 |
| OpenSSL | 3.0 |
| Paket yöneticisi | DNF |
| Güvenlik duvarı altyapısı | nftables (firewalld ile) |
| Kaynak denetimi | cgroups v2 |
| Kapsayıcı araçları | Podman, Buildah, Skopeo |
| Web yönetim arayüzü | Cockpit |
Öne çıkan değişiklikler:
- Daha sıkı güvenlik varsayılanları. SHA-1 imzaları sistem genelindeki şifreleme politikasında varsayılan olarak kabul edilmez; yeni kurulumda root kullanıcısının SSH üzerinden parolayla girişi kapalı gelir. SELinux varsayılan olarak etkindir.
- OpenSSL 3.0. Eski ve zayıf şifreleme yöntemleri varsayılan olarak devre dışıdır. Çok eski yazılımlarla çalışıyorsanız uyumluluğu önceden sınamanız gerekir.
- Uygulama akışları (AppStream). PHP, Node.js, PostgreSQL, MariaDB gibi yazılımların birden fazla sürümü resmî depolardan kurulabilir; işletim sistemini değiştirmeden dil ya da veritabanı sürümünü yükseltebilirsiniz.
- Cockpit. Tarayıcıdan sunucunun yükünü, disklerini, servislerini ve güncellemelerini izleyebileceğiniz hafif bir arayüz hazır gelir.
- Geniş mimari desteği. x86_64’ün yanında ARM (aarch64), IBM Power ve IBM Z için de yayımlanır.
Bir not: AlmaLinux 9, 2010’dan önce üretilmiş çok eski işlemcileri desteklemez (x86-64-v2 gerekir). Bulut sunucularda bu bir sorun oluşturmaz; eski fiziksel donanımda kurulumdan önce kontrol edilmelidir.
Destek Süresi
Kurumsal dağıtımların en büyük artısı uzun destek süresidir. AlmaLinux 9 için takvim şöyle:
- Etkin destek (yeni özellikler ve hata düzeltmeleri): Mayıs 2027’ye kadar.
- Güvenlik güncellemeleri: Mayıs 2032’ye kadar.
Yani bugün AlmaLinux 9 kurduğunuz bir sunucuyu, işletim sistemini değiştirmeden uzun yıllar güvenle çalıştırabilirsiniz. Ara sürümler (9.1, 9.2…) yaklaşık altı ayda bir gelir ve dnf upgrade ile sorunsuz geçilir.
AlmaLinux 10 da 2025’te yayımlandı. Yeni kurulumlarda 10 değerlendirilebilir; ancak kullandığınız kontrol panelinin ve yazılımların 10’u destekleyip desteklemediğini önce kontrol edin. Birçok üretim ortamında 9 hâlâ en geniş uyumluluğa sahip sürümdür.
Kimler İçin Uygun?
- Kontrol paneli kullananlar. cPanel ve Plesk gibi yaygın paneller AlmaLinux’u resmî olarak destekler. Web hosting ve çok siteli sunucular için doğal bir tercihtir.
- CentOS 7 ya da 8’den taşınanlar. Komutlar, dosya yolları ve yapılandırma mantığı aynı olduğu için öğrenme süresi neredeyse sıfırdır.
- Kararlılığı yeniliğe tercih edenler. Paket sürümleri sürüm boyunca sabit kalır, yalnızca güvenlik ve hata düzeltmeleri alır. Bir güncellemenin uygulamanızı bozma olasılığı düşüktür.
- Kurumsal yazılım çalıştıranlar. RHEL için sertifikalanmış ya da RHEL’de sınanmış yazılımlar AlmaLinux’ta da çalışır.
En yeni çekirdek, en yeni dil sürümleri ya da masaüstü kullanım arıyorsanız Fedora veya Ubuntu gibi daha hızlı güncellenen dağıtımlar daha uygun olabilir.
AlmaLinux mu, Rocky Linux mu, Ubuntu mu?
Rocky Linux de aynı boşluğu doldurmak için doğdu ve RHEL ile birebir uyumu hedefliyor. Günlük kullanımda ikisi arasında fark yok denecek kadar azdır; aynı komutlar, aynı paketler. Seçimi çoğunlukla kullandığınız panelin ve barındırma firmanızın hangisini önerdiği belirler.
Ubuntu LTS ise farklı bir ailedendir (Debian tabanlı, apt paket yöneticisi). Paketleri daha günceldir, internette örnek ve belge bulmak kolaydır. Beş yıllık standart destek süresi vardır. Geliştirme ortamlarında ve kapsayıcı tabanlı işlerde yaygındır.
Özetle: panel ve hosting ağırlıklı işlerde AlmaLinux, geliştirici ağırlıklı ve en yeni paketleri isteyen işlerde Ubuntu öne çıkar. İkisi de üretim için güvenilir seçimlerdir; ekibinizin hangisine alışık olduğu çoğu zaman en önemli ölçüttür.
CentOS’tan AlmaLinux’a Geçiş
İki resmî araç vardır:
- almalinux-deploy: aynı ana sürümdeki bir sistemi (örneğin CentOS 8 ya da Rocky Linux 9) yerinde AlmaLinux’a çevirir.
- ELevate: ana sürümler arasında yükseltme yapar (örneğin CentOS 7’den AlmaLinux 8’e, oradan 9’a).
Hangisini kullanırsanız kullanın sıra aynıdır: önce tam yedek alın, mümkünse sunucunun bir kopyasında deneyin, sonra asıl sunucuda uygulayın. Kritik sunucularda çoğu zaman en temiz yol, yeni bir AlmaLinux 9 sunucu kurup siteleri oraya taşımaktır; eski sunucu, her şey doğrulanana kadar yedek olarak durur.
Kurulumdan Sonra İlk Adımlar
dnf upgrade -y
dnf install -y epel-release
systemctl enable --now firewalld
Ardından SSH anahtarıyla girişi açıp parolayla girişi kapatmak, gereksiz servisleri durdurmak ve otomatik güvenlik güncellemelerini (dnf-automatic) kurmak iyi bir başlangıçtır. Adım adım anlatımı yeni bulut sunucuda ilk güvenlik adımları yazımızda bulabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
AlmaLinux Ücretsiz mi?
Evet. Tamamen ücretsiz ve açık kaynaklıdır; lisans ya da abonelik gerektirmez. Dileyen kurumlar üçüncü taraflardan ücretli destek alabilir.
AlmaLinux 9 Ne Zamana Kadar Destekleniyor?
Güvenlik güncellemeleri Mayıs 2032’ye kadar sürer.
CentOS’ta Çalışan Yazılımlarım AlmaLinux’ta Çalışır mı?
Aynı ana sürümde (CentOS 8 → AlmaLinux 8 gibi) evet. Sürüm atlıyorsanız (7’den 9’a) PHP, Python, OpenSSL gibi bileşenlerin sürümleri değiştiği için uygulamanızı önceden sınamalısınız.
Küçük Bir VPS’te Çalışır mı?
Evet. Grafik arayüzsüz sunucu kurulumu 1-2 GB bellekli bir sunucuda rahatça çalışır. Hangi sunucu türünün size uygun olduğunu VDS ve VPS farkı yazımızda anlattık.
Sonuç
AlmaLinux 9; uzun destek süresi, RHEL uyumluluğu, panel desteği ve sıkılaştırılmış güvenlik varsayılanlarıyla CentOS’un bıraktığı yeri sağlam biçimde dolduruyor. Web hosting, kurumsal uygulama ve uzun ömürlü üretim sunucuları için güvenle tercih edilebilir.
Kendi sunucunuzu kurmak isterseniz bulut sunucu paketlerimizi inceleyebilirsiniz.


