Bir alan adı satın aldınız, sunucunuz hazır, ama siteniz açılmıyor. Ya da siteniz açılıyor ama e-postalar gelmiyor. Bu sorunların çoğunun kaynağı aynı yerdir: DNS kayıtları.

DNS, internetin adres defteridir. Tarayıcıya ornek.com yazdığınızda bu ismin hangi sunucuya karşılık geldiğini DNS söyler. E-postanın nereye teslim edileceğini, alan adının sahibi olduğunuzu kanıtlayan doğrulama kodlarını ve e-posta güvenliği ayarlarını da yine DNS kayıtları belirler.

Bu yazıda bir işletme sahibinin veya site yöneticisinin en sık karşılaşacağı kayıt türlerini, ne işe yaradıklarını ve sık yapılan hataları sade bir dille anlatıyoruz.

DNS Nasıl Çalışır?

Bir alan adının DNS kayıtları, o alan adı için yetkili olan ad sunucularında (nameserver) tutulur. Alan adını satın aldığınız firma (kayıt firması) bu ad sunucularının hangileri olduğunu bilir ve dünyaya duyurur.

Birisi sitenize girmek istediğinde süreç kabaca şöyle işler:

  1. Ziyaretçinin cihazı, internet sağlayıcısının DNS çözümleyicisine "Bu alan adının IP adresi ne?" diye sorar.
  2. Çözümleyici, alan adının yetkili ad sunucularını bulur ve onlara sorar.
  3. Gelen cevap bir süre önbellekte tutulur ve tarayıcı bu IP adresine bağlanır.

Burada önemli olan nokta şudur: kayıtlarınızı değiştirdiğiniz yer, alan adınızın şu anda kullandığı ad sunucularıdır. Alan adını bir firmadan alıp ad sunucularını başka bir hizmete yönlendirdiyseniz, kayıt firmasının panelinde yaptığınız değişiklikler hiçbir işe yaramaz. Kayıtları düzenlemeden önce ad sunucularınızın nerede olduğunu kontrol edin.

En Sık Kullanılan Kayıt Türleri

A Kaydı: Alan Adını IPv4 Adresine Bağlar

A kaydı, bir ismi bir IPv4 adresine (203.0.113.10 gibi) yönlendirir. Sitenizin bir sunucuda çalışması için gereken temel kayıttır.

ornek.com.      A     203.0.113.10
www.ornek.com.  A     203.0.113.10

Bulut sunucu kullanıyorsanız, sunucunuzun IP adresini panelinizde bulur ve A kaydına yazarsınız.

AAAA Kaydı: IPv6 Adresi İçin

AAAA kaydı, A kaydının IPv6 karşılığıdır. Sunucunuzun bir IPv6 adresi varsa ve web sunucunuz bu adreste de yanıt veriyorsa, AAAA kaydı eklemek IPv6 kullanan ziyaretçilerin doğrudan bağlanmasını sağlar. Sunucu IPv6'da yanıt vermiyorsa AAAA kaydı eklemeyin; aksi hâlde bazı ziyaretçiler siteye ulaşamayabilir.

CNAME Kaydı: Bir İsmi Başka Bir İsme Yönlendirir

CNAME, bir alan adını IP adresine değil, başka bir alan adına yönlendirir. Örneğin www adresini ana alan adına bağlamak veya bir alt alan adını harici bir hizmete göstermek için kullanılır:

www.ornek.com.     CNAME   ornek.com.
magaza.ornek.com.  CNAME   magazaniz.harici-hizmet.com.

İki önemli kural vardır:

  • Ana alan adına (ornek.com) CNAME eklenemez. DNS standardı buna izin vermez, çünkü ana alan adında MX ve NS gibi başka kayıtlar da bulunmalıdır. Bazı DNS hizmetleri bu ihtiyaç için ALIAS, ANAME veya "CNAME düzleştirme" adıyla özel çözümler sunar.
  • CNAME olan bir isimde başka kayıt bulunamaz. www için CNAME eklediyseniz aynı isme ayrıca A veya TXT kaydı ekleyemezsiniz.

MX Kaydı: E-postanın Teslim Edileceği Yer

MX kaydı, alan adınıza gelen e-postaların hangi sunucuya teslim edileceğini söyler. Kurumsal e-posta hizmeti kullanıyorsanız, hizmet sağlayıcınız size eklemeniz gereken MX kayıtlarını verir.

ornek.com.   MX   10   mx1.eposta-hizmeti.com.
ornek.com.   MX   20   mx2.eposta-hizmeti.com.

Kayıttaki sayı öncelik değeridir. Düşük sayı önce denenir; ilk sunucuya ulaşılamazsa sıradaki kullanılır. MX kaydı bir IP adresini değil, bir sunucu adını göstermelidir ve bu ad bir CNAME olmamalıdır.

Siteniz ile e-postanız farklı yerlerde olabilir. Sitenizi bir sunucuda, e-postanızı ayrı bir kurumsal e-posta hizmetinde tutmak çok yaygın bir düzendir. A kaydını değiştirmek e-postayı etkilemez; MX kaydını değiştirmek ise siteyi etkilemez.

TXT Kaydı: Doğrulama ve E-posta Güvenliği

TXT kayıtları serbest metin taşır. Günümüzde en çok iki amaçla kullanılır:

  • Sahiplik doğrulama: Arama motoru araçları, reklam platformları veya e-posta hizmetleri, alan adının size ait olduğunu kanıtlamanız için belirli bir metni TXT kaydı olarak eklemenizi ister.
  • E-posta kimlik doğrulama: SPF, DKIM ve DMARC ayarları TXT kaydı olarak tutulur. Bunlar, e-postalarınızın spam klasörüne düşmemesi ve başkalarının alan adınız adına sahte e-posta göndermesinin zorlaşması için önemlidir.

Bir alan adında birden fazla TXT kaydı bulunabilir. Ancak SPF için yalnızca tek bir v=spf1 kaydı olmalıdır. İki ayrı SPF kaydı eklemek, SPF kontrolünün hata vermesine yol açar.

NS Kaydı: Alan Adının Yetkili Ad Sunucuları

NS kayıtları, alan adınızın kayıtlarını hangi ad sunucularının tuttuğunu gösterir. Genellikle bunları kayıt firmanızın panelinden "ad sunucusu değiştir" bölümüyle yönetirsiniz. Yanlış bir NS değişikliği sitenizi ve e-postanızı aynı anda etkileyebilir; bu yüzden değiştirmeden önce mevcut tüm kayıtların yeni yerde de hazır olduğundan emin olun.

Diğer Kayıtlar: CAA ve PTR

  • CAA, alan adınız için hangi sertifika otoritelerinin SSL sertifikası verebileceğini sınırlar. Zorunlu değildir, ama eklediyseniz kullandığınız sertifika hizmetini listeye eklemeyi unutmayın.
  • PTR (ters DNS), bir IP adresinin hangi isme karşılık geldiğini gösterir. Alan adınızın DNS panelinde değil, IP adresinin sahibi olan sağlayıcıda ayarlanır. Kendi sunucunuzdan e-posta gönderiyorsanız önemlidir.

Kısa Özet Tablosu

Kayıt Ne yapar? Tipik kullanım
A İsmi IPv4 adresine bağlar Siteyi sunucuya yönlendirmek
AAAA İsmi IPv6 adresine bağlar IPv6 ziyaretçileri için
CNAME İsmi başka bir isme bağlar www veya harici hizmet alt alan adı
MX E-postanın teslim yerini belirtir Kurumsal e-posta
TXT Metin bilgisi taşır Doğrulama, SPF, DKIM, DMARC
NS Yetkili ad sunucularını gösterir DNS yönetiminin yeri
CAA Sertifika verebilecek kurumları sınırlar İsteğe bağlı güvenlik

TTL ve "Yayılma Süresi" Gerçeği

Her DNS kaydının bir TTL (Time To Live) değeri vardır. Bu değer saniye cinsindendir ve çözümleyicilerin kaydı ne kadar süre önbellekte tutabileceğini belirtir. Örneğin TTL 3600 ise, kaydı bir kez öğrenen bir çözümleyici bir saate kadar eski cevabı kullanmaya devam edebilir.

"DNS değişikliği 24 ila 48 saat sürer" sözü sık duyulur, ama tam olarak doğru değildir. Değişikliğin herkese ulaşma süresi büyük ölçüde eski kaydın TTL değerine bağlıdır. Ad sunucusu değişikliklerinde ise üst seviye alan adı kayıtlarının önbellek süreleri devreye girdiği için gecikme daha uzun olabilir.

Planlı bir taşıma yapacaksanız şu yöntem işinizi kolaylaştırır:

  1. Taşımadan bir gün önce ilgili kaydın TTL değerini düşürün (örneğin 300 saniye).
  2. Eski TTL süresi kadar bekleyin.
  3. Kaydı yeni adrese çevirin. Değişiklik artık birkaç dakika içinde yayılır.
  4. Her şey çalıştıktan sonra TTL'yi tekrar yükseltin.

Sitenizi Yeni Bir Sunucuya Taşırken

Sitenizi yeni bir bulut sunucuya taşırken izleyebileceğiniz sıra şöyledir:

  1. Yeni sunucuyu hazırlayın ve temel güvenlik ayarlarını yapın. Bunun için yeni bulut sunucuda ilk güvenlik adımları yazımıza bakabilirsiniz.
  2. Siteyi yeni sunucuya kurun ve DNS'i değiştirmeden test edin. Bunun için kendi bilgisayarınızdaki hosts dosyasına geçici bir satır ekleyebilirsiniz.
  3. A (ve varsa AAAA) kayıtlarını yeni sunucunun IP adresine çevirin.
  4. MX ve TXT kayıtlarına dokunmayın. E-postanızı taşımıyorsanız bu kayıtların aynı kalması gerekir.
  5. Eski sunucuyu, TTL süresi geçip trafik tamamen yeni sunucuya geçene kadar kapatmayın.

Kayıtları Nasıl Kontrol Edersiniz?

Değişikliğin doğru yapıldığını görmek için komut satırından sorgu yapabilirsiniz. macOS ve Linux'ta dig komutu kullanılır:

dig ornek.com A +short
dig ornek.com MX +short
dig ornek.com TXT +short

Windows'ta aynı işi nslookup yapar:

nslookup -type=MX ornek.com

Belirli bir çözümleyiciye sormak, önbellekten kaynaklanan karışıklığı ayırt etmenize yardımcı olur. Örneğin dig @1.1.1.1 ornek.com A komutu, sorguyu doğrudan o çözümleyiciye gönderir.

Sık Yapılan Hatalar

Yanlış panelde değişiklik yapmak. Ad sunucuları başka bir hizmeti gösteriyorsa, kayıt firmasının panelindeki değişiklikler etkisizdir.

Taşıma sırasında MX kayıtlarını silmek. Site taşınırken e-posta kayıtları unutulursa e-postalar kaybolabilir veya geri döner.

İkinci bir SPF kaydı eklemek. Yeni bir e-posta gönderim hizmeti eklerken mevcut SPF kaydını güncelleyin; yeni bir kayıt oluşturmayın.

Değişiklikten hemen sonra panik yapmak. Kendi cihazınız eski cevabı önbellekte tutuyor olabilir. Farklı bir çözümleyiciyle kontrol edin ve TTL süresini bekleyin.

Sık Sorulan Sorular

Alan Adımı ve Sunucumu Aynı Firmadan Almak Zorunda Mıyım?

Hayır. Alan adı bir firmada, sunucu başka bir firmada, e-posta da üçüncü bir hizmette olabilir. DNS kayıtları bunları birbirine bağlar.

www ile www'suz adresin ikisi de çalışmalı mı?

Evet, ikisi için de kayıt eklemeniz önerilir. Ardından web sunucunuzda birini diğerine kalıcı olarak yönlendirerek tek bir adres kullanmak, arama motorları açısından da daha düzenlidir.

SSL Sertifikası Almak için DNS Ayarı Gerekir mi?

Çoğu durumda yalnızca alan adının sunucunuzu gösteren doğru bir A kaydı yeterlidir. Ücretsiz sertifika hizmetleri, alan adının o sunucuya yönlendiğini doğrulayarak sertifika verir. Joker sertifikalar (*.ornek.com) ise genellikle TXT kaydıyla doğrulama gerektirir.

DNS Değişikliği Siteme Zarar Verir mi?

Doğru yapıldığında hayır. Riskli olan, eski sunucuyu erken kapatmak veya e-posta kayıtlarını yanlışlıkla silmektir. Değişiklikten önce mevcut kayıtlarınızın ekran görüntüsünü veya bir kopyasını almak iyi bir alışkanlıktır.

Sonuç

DNS kayıtları ilk bakışta karmaşık görünse de günlük işlerin çoğu birkaç kayıt türüyle yapılır: site için A ve AAAA, yönlendirme için CNAME, e-posta için MX, doğrulama ve e-posta güvenliği için TXT. Değişiklikleri doğru panelde yapmak, TTL değerini önceden düşürmek ve e-posta kayıtlarını korumak, taşıma sırasında yaşanan sorunların çoğunu önler.

Karakaş Digital bulut sunucularında her sunucunun IPv4 adresi fiyata dahildir ve IPv6 desteği bulunur. Alan adınızın A kaydını sunucunuza yönlendirmek için gereken IP adresini panelinizde görebilirsiniz. Paketler için bulut sunucu sayfamıza, sorularınız için iletişim sayfamıza göz atabilirsiniz.